Người nhóm lửa phong trào dưới chân đại ngàn

23/05/2026 15:00     24

Nếu ai có dịp ghé thăm Bản Bon vào một ngày cuối tuần, hình ảnh đầu tiên đập vào mắt sẽ là con đường nhựa sạch sẽ, hai bên sắc xanh của đồi rừng và tiếng suối mát róc rách chảy êm đềm. Giữa cái nắng hanh hao của vùng cao, một người phụ nữ dáng người nhỏ nhắn, mặc bộ trang phục dân tộc Thái cách tân gọn gàng, tay thoăn thoắt chổi quét dọn, miệng cười tươi roi rói bắt nhịp cho chị em hát vang. Đó là chị Linh, người mà bà con trong bản vẫn trìu mến gọi bằng cái tên: "Cán bộ Linh của lòng dân".
Anh-tin-bai

Nhìn ngôi nhà cấp 4 khang trang, rộn rã tiếng cười của gia đình chị hôm nay, ít ai biết rằng trước đây, gia đình chị Linh cũng từng là một trong những hộ nghèo của bản. Những ngày đầu nhận nhiệm vụ Chi hội trưởng phụ nữ, chị Linh không khỏi lo lắng. Khó khăn lớn nhất lúc bấy giờ là bản làng chưa có nhà văn hóa, không có sân chơi cho chị em, xung quanh chỉ là những bụi rậm hoang dại.

Không lùi bước, chị Linh nghĩ: "Mình không làm thì ai làm?". Chị bàn với Chi hội rồi tự tay vác máy cắt cỏ ra, cắt từng vết cắt đầu tiên trên nền đất rậm rạp ấy. Nhìn hình ảnh người Chi hội trưởng mồ hôi đầm đìa, lưng áo đẫm sương nhưng tay vẫn giữ chắc tay máy, chị em trong bản bảo nhau: "Cán bộ Linh làm thật rồi, mình không đứng nhìn được nữa". Thế là người cuốc, người xẻng, người liềm, người kéo,...tiếng cười nói rộn rã xua tan cái tĩnh lặng của đại ngàn. Từ bãi đất hoang ngày nào, một sân chơi văn nghệ, thể thao tự tạo đã mọc lên bằng chính công sức và những giọt mồ hôi nghĩa tình như thế.
Anh-tin-bai

Từ minh chứng sống của chính gia đình mình, chị Linh đã kiên trì "đi từng ngõ, gõ từng nhà" vận động chị em. Chị đã hướng dẫn trực tiếp cho 90 chị em hội viên tiếp cận nguồn vốn, thành lập các tổ tiết kiệm. Đến nay, chi hội đã giúp đỡ được 30 hộ gia đình phát triển kinh tế ổn định. Từ mức thu nhập bấp bênh dưới 2 triệu đồng/tháng, nay nhiều hộ đã đạt trên 6 triệu đồng/tháng, đời sống ấm no, không còn cái đói đeo bám khi mùa giáp hạt về.

Từ "ngôi nhà xanh" đến những tấm lòng nhân ái

Bên cạnh việc đồng hành cùng chị em vay vốn làm ăn lớn, cán bộ Linh còn luôn ấp ủ dự định làm sạch đẹp bản làng. Sẵn có chủ trương từ cấp trên triển khai, chị Linh nhận thấy lượng rác thải nhựa, phế liệu vùng cao bấy lâu nay bị vứt bỏ lãng phí hoặc đốt gây ô nhiễm là rất đáng tiếc. Chị đã tiên phong đi đầu, xây dựng mô hình "Ngôi nhà xanh" thu gom phế liệu tại Bản Bon để biến rác thành nguồn quỹ nghĩa tình.

Ban đầu, nhiều người còn e ngại, chị Linh lại tự mình đi nhặt từng chiếc vỏ chai, lon nước ngọt về bỏ vào ngôi nhà điểm. Thấy việc làm sạch bản, đẹp mương lại có ích, chị em rủ nhau gom góp theo. Chẳng ai ngờ, mô hình mới triển khai vỏn vẹn được một tuần đã bán phế liệu và thu về 500 nghìn đồng. Số tiền tuy không quá lớn nhưng toàn bộ được chị Linh công khai, dùng để hỗ trợ ngược lại cho những hội viên phụ nữ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, người già neo đơn và các đối tượng yếu thế trong bản. Cách làm sáng tạo ấy đã biến những thứ tưởng chừng bỏ đi thành tình yêu thương lan tỏa khắp bản làng.

Cái khó nhất ở vùng cao là những hủ tục đã ăn sâu vào tiềm thức của đồng bào hàng nghìn năm qua, từ chuyện thả rông gia súc dưới gầm sàn gây mất vệ sinh, đến chuyện tảo hôn, hay đám tang kéo dài nhiều ngày.

Kỷ niệm đáng nhớ nhất với chị Linh là lần đến vận động một gia đình có tang trong bản. Theo phong tục cũ và lời thầy cúng, gia đình định để tang người quá cố hơn 2 đêm để chờ ngày tốt. Chị Linh tính nhẩm, nếu cứ để như vậy, chi phí ăn uống, mổ trâu mổ lợn tiếp đón cả họ canh trực trong nhiều ngày sẽ khiến gia đình gánh khoản nợ lên tới 37 triệu đồng – một số tiền quá lớn với người vùng cao. Chưa kể vấn đề vệ sinh giữa bản làng.

Ban đầu, các bậc trưởng lão trong dòng họ phản ứng gay gắt, bảo chị là người trẻ, mới hơn 24 tuổi, lại là người vùng biên giới về làm dâu, không biết luật lệ, nếu không làm đúng ngày tốt thì người chết không toại nguyện, người sống không yên ổn. Không nản chí, chị Linh rủ thêm vài chị em phụ nữ có uy tín trong chính dòng họ đó, kiên trì ngồi uống bát nước chè, thủ thỉ phân tích: "Các bác, các chú ơi, thầy cúng bảo ngày đó tốt, nhưng người sống mà nợ nần chồng chất sau đám tang thì sao mà yên ổn được? Chúng cháu xem lịch rồi, có giờ đẹp vào ngày mai, vừa gọn gàng, vừa giữ vệ sinh cho con cháu trong bản không bị ốm đau". Cứ thế, bằng sự chân thành, "mưa dầm thấm lâu", trưởng họ đã gật đầu đồng ý. Đám tang diễn ra văn minh, tiết kiệm. Từ tiền lệ ấy, bà con trong bản bừng tỉnh và đồng loạt thay đổi, các đám cưới, đám tang sau này đều tổ chức gọn gàng, trang trọng. Chuyện gả ép, bắt vợ hay tảo hôn cũng dần biến mất khỏi bản làng.

 

Hậu phương thầm lặng và nụ cười nở trên môi hội viên

Để có được những quả ngọt ấy, chị Linh đã phải trải qua không ít những ngày tháng áp lực, tủi thân. Những ngày đầu đi vác tù và hàng tổng, phụ cấp thì không có, kinh phí hoạt động eo hẹp, có những buổi tối đi vận động về muộn, cơm canh nguội ngắt, con cái đã ngủ say, chị Linh không kìm được nước mắt. Chồng chị ban đầu cũng có lúc cằn nhằn: "Việc nhà chưa lo xong, cứ lo việc thiên hạ".

 

Nhưng rồi, bằng sự sắp xếp khoa học, chị Linh luôn dậy sớm từ 4-5 giờ sáng để chuẩn bị cơm nước cho gia đình, dọn dẹp nhà cửa trước khi đi làm nương hay đi việc Hội. Thấy vợ vất vả nhưng lúc nào cũng tràn đầy nhiệt huyết, anh nhà từ cằn nhằn chuyển sang thương vợ, rồi chủ động gánh vác việc đồng áng, chăm sóc con cái để chị yên tâm công tác. Hai bên gia đình nội ngoại cũng từ hoài nghi chuyển sang tự hào, hỗ trợ chị hết mình. Với các con, chị Linh luôn dạy bằng hành động thực tế về lòng nhân ái, sự sẻ chia và tính tự lập.

Tin cùng chuyên mục